Psychische klachten of psychiatrische stoornissen staan nooit op zichzelf. Dikwijls hebben ze te maken met de situatie waarin iemand leeft. Relaties, gezin en verdere omgeving vormen een systeem en mensen komen sneller uit de problemen met een therapie die daar aandacht voor heeft.Relatie-en gezinstherapie ( systeemtherapie) zijn erkende vormen van psychotherapie.

Doorbreken van de viciueze cirkel
Klachten van de een worden beïnvloed door de anderen in het systeem en vice versa.
Relatie- en gezinstherapie maakt van dit inzicht gebruik. De behandeling richt zich zowel op de aangemelde problematiek als op de relaties en reactiepatronen in het gezin. Daarmee stelt de therapeut de cliënten in staat de vicieuze cirkel te doorbreken.. Zo wordt voorkomen dat een stoornis mede in stand wordt gehouden door iemands omgeving en beviordered dat veranderingen beklijven.

In ieders belang
Een relatie- gezinstherapeut gaat een werkrelatie aan met alle betrokkenen in het systeem. Dat beteknt een ‘meervoudig partijdig”opstelling. Dus niet alleen ten dienste van de cliënt, maar in ieders belang.

Werkwijze
Doorgaans worden alle betrokkenen uitgenodigd voor een of meer oriënterende gesprekken.
Daarin komt aan de orde:

• Wat de klachten en problemen zijn 
• Hoe ze volgens betrokkenen zijn ontstaan 
• Wat ze voor hen betekenen 
• Wat er nodig is om gewenste veranderingen tot stand te brengen en wie daar aandeel in heeft.

Sociale systemen
De tern systemen duidt op het sociale geheel waarvan mensen deel uitmaken: gezin, familie, school, werk, gemeente, politiek, kwerk, verenigingen,..  Voor de meeste mensen is het gezin van herkomst (ouders, broers, zussen) het eerste belangrijke sociale systeem. Later staat het eigen gezin meer op de voorgrond: partner, kinderen In sommige culturen speelt het familiesysteem een bepalende rol: kinderen, ouders, grootouders, neven, nichten,..  Werk en vriendenkring vormen andere belangrijke sociale systemen.

Binnen en sociaal systeem beïnvloeden mensen elkaar. Gedachten, gedragingen, gevoelens, verwachtingen ontstaan in wisselwerking met anderen, ook al kan de intensiteit van relaties binnen een systeem variëren.

Relatie- gezinstherapie: kenmerken

• Oplossend vermogen: Systeemtherap[euten bekijken individuele problemen in hun relationele context. Dat vergroot het aantal oplossingsmogelijkheden. Positieve krachten uit het systeem worden benut en tegenwerkende krachten sneller opgespoord 
• Sneller resultaat: Mensen overwinnen problemen eerder, als anderen die belangrijk voor hen zijn, daaraan meewerken.De bereidheid om bij de behandeling betrokken te worden is vaak groot. 
• Werksituatie: Psychische klachten die tot ziekteverzuim leiden, kunnen voortkomen uit spanningen in gezin of relatie, maar ook uit de werksituatie zelf. Als systeem veroorzaakt het werk dan psychische problemen. Bij arbeidsgerelateerde psychische klachten of sociale conflichten biedt systeemtherapie de mogelijkheid om direct of indirect te interveniëren.
• Cultuur: Bij context gaat het zowel om personen als om sociale en culturele tradities waarbinnen problemen en klachten optreden. Daarom is systeemtherapie geschikt voor mensen uit alle culturen en alle lagen van de bevolking. 
• Preventie: Door vroegtijdig te interviëneren in gezinnen met ernstige problemen kan vaak voorkomen worden dat gezinsleden ontsporen of psychische stoornissen ontwikkelen. 
• Kostenbeheersing: Systeemtherapie is intensief, waardoor de behandelduur beperkt kan blijven. De systeemtherapeut zal het behandelproces beëindigen zodra dit maar enigszins kan. Mede daardoor zijn de kosten goed te beheersen.